Ο χάρτης των εγκλημάτων από το 1958 έως το 1974

...Το ζήτημα της πολιτικής βίας στην Κύπρο, και των αιτίων της, παραμένει ένα ημιλογοκρινόμενο θέμα. Συγκριτικά με το παρελθόν σαφώς έχει γίνει πρόοδος στο να συζητηθούν στο εσωτερικό της κάθε κοινότητας τα εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί σε βάρος ατόμων της άλλης κοινότητας. Αλλά και για τη βία που ασκήθηκε σε βάρος ατόμων της ίδιας κοινότητας με βάση τη διαφορετική ιδεολογία – και αυτό αφορά τη βία που ασκήθηκε από μερίδα της Δεξιάς/Ακροδεξιάς σε κάθε κοινότητα σε βάρος της Αριστεράς. Όμως, παρά το σχετικό χαλάρωμα και την παραβίαση των ταμπού της έμμεσης λογοκρισίας, το όλο ζήτημα παραμένει ακόμα σε ένα είδος σκιάς: κάθε φορά που το θέμα αναδύεται, μια μερίδα συντακτών της Δεξιάς στα ΜΜΕ αντιδρά έντονα, προσπαθώντας με διάφορους τρόπους (και ρητορικές που θα δούμε πιο κάτω} να επανέλθει το πέπλο της σιωπής...

Υπάρχουν εκθέσεις του ΟΗΕ γι' αυτά τα εγκλήματα. Αξιοθρήνητη η στάση εκείνων των ε/κ που αρνιούνται να παραδεχτούν αυτά τα πράγματα

...Όμως την εποχή εκείνη το πιο φονικό σύστημα ήταν αυτό των ομήρων. Δηλαδή οι ένοπλες ομάδες μιας κοινότητας συλλάμβαναν μέλη της άλλης κοινότητας και τα είχαν φυλακισμένα για κάποιο χρονικό διάστημα. Οι συλλήψεις ήταν συχνά αυθαίρετες, δηλαδή αφορούσαν άτομα που δεν απειλούσαν κανένα.

Υπάρχουν εκθέσεις του ΟΗΕ γι' αυτά τα εγκλήματα. Αξιοθρήνητη η στάση εκείνων των ε/κ που αρνιούνται να παραδεχτούν αυτά τα πράγματα

Οι χασιμιοί του Βαρωσιού. Η μαζική απαγωγή και δολοφονία τ/κ τον Μάη του 1964.

Μετάφραση από Richard Patrick, Political Geography and the Cyprus conflict 1963-1971, University of Waterloo, 1976, σ. 66-67.

Στις 11 Μαίου 1964 ένα αυτοκίνητο με 3 Έλληνες στρατιωτικούς και ένα ε/κ αστυνομικό μπήκε στην εντός των τειχών πόλη της Αμμοχώστου. Τ/κ αστυνομικοί έκαναν σινιάλο στο αυτοκίνητο να σταματήσει καθώς πλησίαζε σε μια από τις εξόδους. Από το αυτοκίνητο ρίχτηκαν πυροβολισμοί οι οποίοι ανταποδόθηκαν. Οι δυο από τους Έλληνες στρατιωτικούς και ο ε/κ αστυνομικός σκοτώθηκαν. Ο τρίτος Έλληνας στρατιωτικός τραυματίστηκε. Ένας τ/κ περαστικός σκοτώθηκε από αδέσποτη σφαίρα. Δεν δόθηκε ποτέ καμιά ικανοποιητική εξήγηση γιατί αυτοί οι άντρες μπήκαν στον τ/κ τομέα. Το πιο πιθανόν ήταν μια ριψοκίνδυνη πράξη ανδρισμού μέσα από την οποία επιχειρούνταν κάποια κατασκόπευση των τ/κ αμυντικών γραμμών.

Τα νέα του συμβάντος αμέσως προκάλεσαν διακοινοτική έχθρα. Τα δελτία τύπου της Κυβέρνησης παρουσίασαν το γεγονός ως έγκλημα των τ/κ «τρομοκρατών» που επιτέθηκαν σε 4 μόνους Έλληνες που μπήκαν κατά λάθος στον τ/κ τομέα. Αυτή η εντελώς λανθασμένη εκδοχή του γεγονότος ενθάρρυνε ακραίες ε/κ ομάδες να προβούν σε πράξεις εκδίκησης. Μεταξύ 11 και 13 Μαϊου μεταξύ 32 και 35 τ/κ απήχθηκαν και εκτελέστηκαν ως αντίποινα για το θάνατο αυτών των 3 αντρών. Οι απαγωγές φαίνεται να διαπράχθηκαν από μια καλά οργανωμένη ε/κ συμμορία με βάση την επαρχία Αμμοχώστου και Λάρνακας, παρόλο που δεν είναι απίθανο μερικές από τις απαγωγές να έγιναν αυθόρμητα και ανοργάνωτα ως πράξεις εκδίκησης.

Οι έρευνες της ΟΥΝΦΙΚΥΠ για αυτές τις μαζικές απαγωγές αναλήφθηκαν από ένα Βρετανό αξιωματικό, τον ταγματάρχη Μέηση που ήταν και ο αξιωματικός επικοινωνίας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ με την τ/κ ηγεσία. Στις 7 Ιουνίου, ο ταγματάρχης Μέηση και ο οδηγός του απήχθηκαν και οι ίδιοι στη περιοχή Αμμοχώστου και πιθανότατα δολοφονήθηκαν. Δεν είναι ξεκάθαρο αν το κίνητρο της δολοφονίας Μέηση ήταν να εμποδιστεί η διερεύνηση των απαγωγών της Αμμοχώστου, ή αν ήταν αποτέλεσμα της ε/κ έχθρας προς τους Βρετανούς στρατιώτες που ήταν έντονη εκείνη την περίοδο. Δεν υπάρχει όμως αμφιβολία για το ότι οι δολοφόνοι του Μέηση ήταν ε/κ παραστρατιωτικοί.

enter image description here

Έθαψαν σκοτωμένους και ζωντανό Τ/κ!

Οι παραστρατιωτικοί της ΤΜΤ του Ρ. Ντενκτάς συγκρούονταν με τους παραστρατιωτικούς του Π. Γιωρκάτζη, με δεκάδες νεκρούς και αγνοούμενους, Ε/κ και Τ/κ, ανάμεσά τους και αθώα γυναικόπαιδα.

Έθαψαν σκοτωμένους και ζωντανό Τ/κ!

Περί ιστορικής αλήθειας

Την περασμένη Τρίτη στα ρεπορτάζ για τους βομβαρδισμούς της Τηλλυρίας, ακούγαμε για μεγάλο αριθμό νεκρών χωρίς κανένα κανάλι -ακόμα και το κρατικό- να αναφέρεται στον αριθμό των θυμάτων. Στις 20 Ιουλίου ακούσαμε ξανά για 5000 νεκρούς της εισβολής! Προφανώς και στα σχολεία τα ίδια θα λέγονται, αφού προς επίρρωση του αλλοπρόσαλλου αφηγήματός μας (προς επικάλυψη της ατιμωρησίας), πρώτο θύμα βιασμού είναι η αλήθεια. Πριν εξηγήσουμε γιατί, ας δούμε την αλήθεια, με στοιχεία από επίσημες ηλεκτρονικές διευθύνσεις και πηγές.

ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΙ: 1963-67: 44 Ε/κ, (ταυτοποιήθηκαν 12). 263 Τ/κ, (ταυτ. 77). 1974: 1464 Ε/κ & Ελλαδίτες, (ταυτ. 610). Τ/κ 229, (ταυτ. 115).

ΠΕΣΟΝΤΕΣ: 1974: 555 Ε/κ & Ελλαδίτες. 34 Τ/Κ.

Στους αγνοούμενους περιλαμβάνονται 97 παιδιά, από 0-15 χρονών. Πρόκειται για 32 Ε/κ (12 ταυτ.) και 65 Τ/κ (6 ταυτ.). Στην εισβολή σκοτώθηκαν 450 Τούρκοι στρατιώτες ενώ αγνοούμενοι δεν έχουν δηλωθεί από την Άγκυρα.

Κύριοι ηγέτες, περιμένω απάντηση!

«Εκάμαμεν τζιαι εμείς πολλά»

Αυτή η φράση αποδίδεται στον Χριστόφια ως παραδοχή της διάπραξης εγκλημάτων από μέρους Ε/κ και της ανάληψης ευθυνών για τη διακοινοτική σύγκρουση και τελικά τη διχοτόμηση της Κύπρου το 1974. Στις πιο χυδαίες της εκδοχές, η ειρωνική χρήση αυτής της φράσης λειτουργεί ως άρνηση των ε/κ εγκλημάτων, επειδή δήθεν αυτό οδηγεί σε δικαιολόγηση της τουρκικής εισβολής και κατ’ επέκταση σε αποδοχή «αντεθνικών» υποχωρήσεων για τη λύση του Κυπριακού. Στις πιο εκλεπτυσμένες της εκδοχές, η ειρωνική χρήση αυτής της φράσης αναφέρεται, υποτίθεται, ενάντια στην έννοια της συλλογικής κοινοτικής ευθύνης και ενώ μπορεί να γίνει παραδοχή κάποιων ε/κ εγκλημάτων, αυτά παρουσιάζονται ως εντελώς δευτερεύοντα γεγονότα που δεν επηρεάζουν το βασικό εθνοκεντρικό σχήμα που λέει ότι ο ελληνισμός είναι το θύμα και ο τουρκισμός ο θύτης του κυπριακού δράματος.

Ας δούμε λίγο πιο προσεχτικά το θέμα. Τι είπε ο Χριστόφιας διαφορετικό από άλλους προέδρους; Όλοι οι Ε/κ πρόεδροι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αναγκάστηκαν κάποια στιγμή να κάνουν ανάλογες δημόσιες παραδοχές, καθότι, όσο παραμύθι και να πουλούν στα σχολεία και στα ΜΜΕ της Μπανανίας, το Κυπριακό είναι ένα αρκετά διεθνοποιημένο πρόβλημα και υπάρχει πληθώρα εκθέσεων του ΟΗΕ που καταγράφουν αυτά τα εγκλήματα και τα θύματά τους. Ο Βασιλείου αναφέρθηκε σε αυτά, ο Κληρίδης μίλησε για εγκλήματα εκατέρωθεν που συνιστούν προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, ο Τάσσος δημοσίευσε τη δύσκολη για αυτόν χρονιά 2005, κατάλογο με 500 τ/κ αγνοούμενους στη Επίσημη Εφημερίδα του κράτους. Γιατί πιάστηκαν οι απανταχού απορριπτικοί από την αναφορά του Χριστόφια;

Θεωρώ ότι το ζήτημα είναι πολύ πέραν της γενικότερης στοχοποίησης που δέχτηκε αργότερα ο Χριστόφιας και έχει να κάνει με τη βαθύτερη ουσία της φράσης και όχι απλώς με το πραγματολογικό της περιεχόμενο ή τον φορέα που την άρθρωσε δημόσια. Το «εκάμαμεν τζιαι εμείς πολλά» δεν είναι διατύπωση του Χριστόφια. Είναι λαϊκή προφορική κωδικοποίηση της ιστορίας, ανάλογη με την κωδικοποίηση «φασαρίες» για τη διακοινοτική σύγκρουση, αυτό που στο επίσημο ε/κ αφήγημα ονομάζεται τουρκανταρσία. Το «εκάμαμεν τζιαι εμείς πολλά» είναι παραδοχή που βγαίνει σε οικογενειακά τραπέζια μετά από συζητήσεις της παλιάς και της νέας γενιάς σε στιγμές νηφάλιου αναστοχασμού, συναίσθησης και ειλικρίνειας. Δεν αρθρώνεται εύκολα, γιατί κουβαλά μεγάλο βάρος. Είναι όμως λυτρωτικό, έστω τη στιγμή εκείνη που βγαίνει προς τα έξω, που σπάζει για λίγο τη συνωμοσία της σιωπής. Για αυτό τρέμουν αυτή τη φράση οι εθνικιστές και οι απορριπτικοί και προσπαθούν να την ξορκίσουν με χλεύη και ειρωνεία. Διότι εκφράζει μια αλήθεια βαθιά.

Προφανώς τα ε/κ εγκλήματα κατά Τ/κ έγιναν από μικρές μειοψηφίες και προφανώς δεν τίθεται ζήτημα συλλογικής κοινοτικής ευθύνης για τη διάπραξή τους. Όμως αυτοί που τα έκαναν δεν ήταν άγνωστοι. Και δεν είναι μόνο η πολιτεία που συγκάλυψε όλα αυτά τα εγκλήματα από το πρώτο ως το τελευταίο. Είναι και η ε/κ κοινότητα που συντριπτικά αν όχι συνολικά, όχι μόνο έκανε πως δεν είδε και δεν άκουσε, αλλά κυρίως δεν μίλησε ποτέ για αυτά. Κάποιοι από τους παλιούς προφανώς τα ενέκριναν ή τα θεώρησαν μέρος του αγώνα. Κάποιοι άλλοι λυπήθηκαν αλλά είπαν στους εαυτούς τους ότι «η σιωπή είναι χρυσός». Κάποιοι άλλοι τα καταδίκασαν ψιθυριστά. Όλοι όμως προσπάθησαν να τα σβήσουν από τη μνήμη τους. Αλλά αυτό δεν είναι εύκολο πράγμα. Το 1974 υπήρξε τυφλή βία από τον τουρκικό στρατό και Τ/κ άτακτους κατά Ε/κ. Υπήρχαν όμως και συγγενείς δολοφονημένων Τ/κ που έψαχναν ονομαστικά Ε/κ δολοφόνους του 1964. Δεν σβήνονται εύκολα αυτά από τη συλλογική μνήμη. Και ό,τι και να γράφουν τα αποστασιοποιημένα βιβλία και οι ουδέτερες εκθέσεις, το βίωμα που αναδύεται ως λαϊκή ιστορία και ως προφορική παράδοση είναι πολύ δυνατό για να θαφτεί κάτω από τη χλεύη και την ειρωνεία της όποιας πολιτικής σκοπιμότητας, τουλάχιστον όσο ζουν ακόμα αυτοί που τα έζησαν… Γρηγόρης Ιωάννου

Για τα γεγονότα της μάχης της Τυλληρίας

Μετάφραση από τη πρώτη και σημαντικότερη καταγραφή της διακοινοτικής σύγκρουσης μέσα από τη αξιόπιστη μελέτη του Richard Patrick, Political Geography and the Cyprus conflict 1963-1971, που εκδόθηκε από το University of Waterloo το 1976, σ. 72. Οι αναφορές του μελετητή βασίζονται σε διάφορες πηγές κυρίως του ΟΗΕ.

Στις 6 Αυγούστου η Εθνική Φρουρά και μονάδες του ελληνικού στρατού επιτέθηκαν σε τ/κ χωριά γύρω από τα Κόκκινα. Τουρκοκύπριοι άμαχοι και μαχητές αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν σε ένα στενό κλοιό κοντά στην ακτή και δέχονταν ισχυρό κανονιοβολισμό πυροβολικού. Στις 7 Αυγούστου η Τουρκική αεροπορία έκανε πτήσεις πάνω από τη περιοχή των μαχών και έριξε πυροβολισμούς στη θάλασσα ως επίδειξη δύναμης για να ενισχύσει το τελεσίγραφο της για τερματισμό της επίθεσης. Στις 8 Αυγούστου, Τουρκικά αεροπλάνα επιτέθηκαν σε θέσεις της Εθνικής Φρουράς και ελληνικών δυνάμεων στη περιοχή Τυλληρίας. Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ δεν κατάφερε να διαπραγματευτεί εκεχειρία. Ο πρόεδρος Μακάριος ανακοίνωσε ότι αν επαναλαμβάνονταν αεροπορικές επιθέσεις, θα διάτασσε επίθεση σε κάθε τ/κ χωριό και τομέα σε όλη τη Κύπρο. Παρά την απειλή, είναι πολύ πιθανόν ότι η Τουρκία θα συνέχιζε τις επιθέσεις αν η κυβέρνηση της Κύπρου δεν υπάκουε στο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας στις 9 Αυγούστου για εκεχειρία. Η εκεχειρία μπήκε σε εφαρμογή στις 10 Αυγούστου και η ΟΥΝΦΙΚΥΠ έστησε παρατηρητήρια σε σημεία γύρω από τα Κόκκινα και τον Λιμνίτη.

Τα επίσημα στοιχεία της κυβέρνησης της Κύπρου αναφέρονται σε 55 ε/κ νεκρούς και 125 τραυματίες. Σχεδόν όλοι ήταν από τις αεροπορικές επιθέσεις. Από αυτές τις απώλειες αναφέρθηκε ότι 28 νεκροί και 56 τραυματίες ήταν πολίτες. Τυχόν απώλειες Ελλήνων αξιωματικών και οπλιτών δεν αποκαλύφθηκαν. Σκοτώθηκαν 10 τ/κ.

Η επίθεση στη Τυλληρία έδειξε ότι η Τουρκία ήταν αποφασισμένη για στρατιωτική επέμβαση στη Κύπρο αν η ε/κ κοινότητα συνέχιζε να προωθεί την ένωση με την βία των όπλων. Υπό το φως αυτής της αποκάλυψης ο Μακάριος αποφάσισε ότι ο αγώνας θα συνεχιζόταν με πολιτικά και οικονομικά μέσα. Ο στρατηγός Γρίβας από τη πλευρά του, αποφάσισε ότι το μάθημα της μάχης της Τυλληρίας δεν ήταν ότι η στρατιωτική λύση για την ένωση θα έπρεπε να εγκαταλειφθεί αλλά ότι οι ελληνικές και ε/κ δυνάμεις θα έπρεπε να ήταν καλύτερα προετοιμασμένες για την αναπόφευκτη αντιπαράθεση με τους Τούρκους.

enter image description here